Gepost door Kevin van As op 29 juni 2026
Eerder berichtten we over de update van het lesmateriaal voor subdomein 'D. Ontwikkelen met Python'. De eerste vier hoofdstukken (1. Inleiding, 2. In- en uitvoer, 3. Getallen, 4. Selecties) zijn inmiddels voltooid en zullen deze zomervakantie in Fundament gaan verschijnen. Het hoofdstuk 6. Iteraties wordt nu volop ontwikkeld. Dat betekent dat hoofdstuk 5. Rekenen tijdelijk wordt overgeslagen, omdat dit hoofdstuk een geheel optioneel karakter zal hebben.
Bij het ontwerpen van de nieuwe module houden wij rekening met de laatste didactische inzichten op het gebied van programmeeronderwijs. Eén van die didactische inzichten is dat het voor leerlingen voordelig is om eerst te leren om code te lezen, voordat zij zelf code gaan schrijven. Dit kennen we ook van taal: kinderen leren lezen voordat zij leren schrijven, en mensen beheersen lezen op een hoger niveau dan dat zij zelf kunnen schrijven. Voor programmeren betekent dit eerst leren van nette codes geschreven door experts, voordat zij hun eigen versie van die codes gaan maken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een code om tickets voor een dierentuin te bestellen met input, typecasten, rekenen met allerlei selecties, en output. Na een aantal oefeningen zijn leerlingen in staat om in alle denkbare situaties een soortgelijk ticket systeem te programmeren.
Onder het principe van ‘lezen vóór schrijven’ ligt het didactische PRIMM-raamwerk. Dit betekent dat leerlingen beginnen met ‘predict’, ‘run’ en ‘investigate’ voordat zij doorgaan naar ‘modify’ en ‘make’. Wij implementeren dit principe in Fundament op paragraafniveau. Aan het begin van iedere paragraaf wordt een nieuw concept uitgelegd. In het eerste gedeelte van een paragraaf zullen leerlingen bezig zijn met dat concept te ontdekken en onderzoeken. Hiervoor ontwerpen wij werkvormen die hen uitdagen om code te lezen en écht na te denken over hoe de code werkt… of waarom een code juist niet werkt. In het tweede gedeelte van een paragraaf gaan leerlingen het aangeleerde concept zelf programmeren in een reeks opdrachten die van ‘modify’ naar ‘make’ opschalen in moeilijkheidsgraad.
In ons vorige bericht kon je over misconcepties bij variabelen lezen. Het is belangrijk om die misconcepties voor te zijn, zodat leerlingen daarna kunnen leren hoe programmeurs variabelen gebruiken. Hoewel een variabele niets meer is dan een doosje waar je iets kunt bewaren, gebruiken programmeurs variabelen op heel veel verschillende manieren in hun programma’s. Dit heten variabelerollen. De volgende variabelerollen komen in deze volgorde aan bod:
PI, of de parameters van een functie);a en b verwisselen via de tijdelijke variabele c, of kortstondig een input opslaan); spaargeld = spaargeld + rente);teller = teller + 1 of even_getal += 2);game_over);for i in range(...) of for ding in lijst);struct of dict);input in een while staat, of de waarde van het huidige element van een lijst in een iteratie); In het nieuwe lesmateriaal wordt hier expliciet aandacht aan besteed, zodat onze beginners (leerlingen) de handvatten krijgen die professionele programmeurs overal intuïtief toepassen om complexe functionaliteit te realiseren. En dat allemaal, met alleen maar een doosje waar je iets in kunt bewaren.
Het is sinds 2025 mogelijk om SQLite-queries direct vanuit Fundament uit te voeren. Dit is handig voor leerlingen, omdat hun editor zo direct naast het lesmateriaal staat. Hierdoor kunnen zij het SQL-lesmateriaal doorlopen met elk apparaat. Bovendien is er geen overhead meer om leerlingen een stand-alone editor te leren.
Voor het nieuwe Python-lesmateriaal zijn wij ook druk bezig om het mogelijk te maken om Python-codes direct vanuit Fundament uit te voeren. Dit is ideaal om de vele code-voorbeelden interactief uitvoerbaar te maken. In een volgend nieuwsartikel nemen wij je mee in de details van de functionaliteit van deze nieuwe editor.
Screenshot van de nieuwe Python-in-Fundament-editor. Dit is een work in progress.
Wil je alvast jouw kennis over de didactiek van programmeren wat bijschaven? ‘The Big Book of Computing Pedagogy’ van de Raspberry Pi Foundation staat bomvol met de meest recente inzichten, zoals ‘PRIMM’ en ‘read before you write’. Een aanrader om een keer op een regenachtige middag door te kijken!
Het vernieuwde lesmateriaal van Python zal beschikbaar komen voor iedereen met een licentie voor het kernprogramma.
Ben je nog niet in het bezit van een (PLUS-)licentie voor ons lesmateriaal, maar wel geïnteresseerd? Onze adviseurs helpen je graag verder. Neem contact op via [email protected].
Altijd op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
