3i Blog - Informaticanieuws

Update lesmateriaal D. Python (2)

Gepost door Kevin van As op 4 mei 2026

Eerder berichtten we over de update van het lesmateriaal voor subdomein 'D. Ontwikkelen met Python'. De eerste drie hoofdstukken (1. Inleiding, 2. In- en uitvoer, 3. Getallen) zijn inmiddels voltooid, getest in twee verschillende vwo 4-klassen, en daarna bijgeschaafd. Deze eerste bevindingen zijn positief!

Na de test met dit nieuwe lesmateriaal zijn de leerlingen verder gegaan met het huidige lesmateriaal over Python in Fundament. Hier zijn ze direct gestart in hoofdstuk 3, over if en else.

We merkten dat deze leerlingen veel beter in staat waren om aan de slag te gaan met dit hoofdstuk dan de leerlingen die vorig jaar de eerste hoofdstukken van de huidige Python-module hebben doorlopen.

Hoofdstukindeling

Zoals je in het vorige bericht hebt kunnen lezen, was dit de geplande hoofdstukindeling voor het nieuwe lesmateriaal.

  1. Inleiding
  2. In- en uitvoer
  3. Getallen
  4. Selecties
  5. Rekenen
  6. Iteraties
  7. Datastructuren
  8. Functies
  9. Verdieping

Inmiddels hebben we een noodzakelijk onderdeel van hoofdstuk 5 (rekenen) verplaatst naar hoofdstuk 4 (selecties): het concept van een variabele als verzamelaar. Dat gebeurt bijvoorbeeld in de coderegel prijs = prijs + nieuw.

Door deze wijziging is het vijfde hoofdstuk in het geheel optioneel geworden. Daarmee ontstaat ruimte voor een voortgangstoets (of tussentijdse toets) tussen hoofdstuk 4 en 6.

Misconcepties bij variabelen

In het tweede hoofdstuk komen variabelen uitgebreid aan bod. In het nieuwe lesmateriaal besteden we expliciet aandacht aan veelvoorkomende misconcepties. Zo voorkomen we dat leerlingen hier nog bij alle opvolgende hoofdstukken tegenaan blijven lopen.

Sommige leerlingen denken bijvoorbeeld dat je variabelen aan elkaar kunt 'koppelen'. Bekijk bijvoorbeeld de volgende code:

dier1 = "bever"
dier2 = dier1
dier2 = "otter"
print(dier1)

Wat is de uitvoer van deze code? Het juiste antwoord is "bever". Leerlingen met deze misconceptie geven hier "otter" als antwoord. De misconceptie wordt zichtbaar gemaakt door de tweede regel, waar leerlingen onterecht kunnen denken dat de variabelen dier1 en dier2 als het ware zijn gelinkt met elkaar.

Deze misconceptie ontstaat vermoedelijk door eerdere ervaringen met wiskundige vergelijkingen. In zulke vergelijkingen signaleert het =-teken een gelijkenis, terwijl bij informatica het =-teken een toewijzing van een waarde is.

De eerste drie coderegels maken we als volgt visueel:

  1. Een doos met het label 'dier1', waarin een papiertje met 'bever' zit.
  2. Een doos met het label 'dier1', waarin een papiertje met 'bever' zit. Het papiertje wordt gekopieerd naar een doos met het label 'dier2', waardoor het papiertje daar ook in verschijnt.
  3. Een doos met het label 'dier2', waarin een papiertje met 'otter' wordt geplaatst. Het papiertje met 'bever' verdwijnt uit de doos en wordt verscheurd.

Het resultaat — de vierde regel — is dan:

Een doos met het label 'dier1', waarin een papiertje met 'bever' zit. En een doos met het label 'dier2', waarin een papiertje met 'otter' zit.

Leerlingen ontdekken in het lesmateriaal aan de hand van dit soort voorbeelden de volgende zes eigenschappen van variabelen:

  1. Een variabele behoudt na gebruik zijn waarde.
  2. Je kunt de waarde van een variabele veranderen.
  3. Een variabele kan maar één waarde tegelijkertijd hebben. Dit is altijd de laatst opgeslagen waarde.
  4. De naam van een variabele heeft voor de computer geen invloed op de betekenis van de variabele.
  5. Variabelen kunnen niet aan elkaar gelinkt worden.
  6. Variabelen bevatten waarden; geen (wiskundige) uitdrukkingen.

Leestip (herhaling)

Wil je alvast jouw kennis over de didactiek van programmeren wat bijschaven? The Big Book of Computing Pedagogy van de Raspberry Pi Foundation staat bomvol met de meest recente inzichten, zoals PRIMM en read before you write. Een aanrader om een keer op een regenachtige middag door te kijken!

Locatie materiaal

Het vernieuwde lesmateriaal van Python zal beschikbaar komen voor iedereen met een licentie voor het kernprogramma.

Ben je nog niet in het bezit van een (PLUS-)licentie voor ons lesmateriaal, maar wel geïnteresseerd? Onze adviseurs helpen je graag verder. Neem contact op via [email protected].


Deel dit artikel

Altijd op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!